Οι Ευρωβουλευτές εξετάζουν διάφορα οικονομικά μέτρα για την αντιμετώπιση της παγκόσμιας επισιτιστικής κρίσης, συμπεριλαμβανομένης της αύξησης της ανθρωπιστικής βοήθειας προς τις χώρες που κινδυνεύουν από λιμό και της παροχής άμεσης βοήθειας στην Ουκρανία, οι εξαγωγές σιτηρών της οποίας παραμένουν αποκλεισμένες από τη Ρωσία.
Η αναπτυξιακή και ανθρωπιστική βοήθεια θα πρέπει να είναι μεταξύ των προτεραιοτήτων του προϋπολογισμού της ΕΕ για το 2023, δήλωσε ο Ρουμάνος ευρωβουλευτής και πρώην Επίτροπος Γεωργίας της ΕΕ Dacian Cioloş σε συνέντευξη Τύπου στο Στρασβούργο την Πέμπτη (7 Ιουλίου), μετά από κοινοβουλευτική συζήτηση για την επισιτιστική ασφάλεια. Ο Cioloş πρότεινε επίσης να δοθεί έμφαση στην άμεση βοήθεια προς την Ουκρανία.
Συγκεκριμένα, πρότεινε ένα σχέδιο δράσης με 15 μεσοπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες προτάσεις που περιλαμβάνουν τη δημιουργία ενός προσωρινού Ταμείου Εταιρικής Σχέσης για την αγορά σιτηρών από την Ουκρανία μέσω της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ή ορισμένων διεθνών οργανισμών, όπως το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα (ΠΕΠ), χωρίς μεσάζοντες.
Μία ημέρα νωρίτερα, σε μη δεσμευτική έκθεση που ψηφίστηκε στην ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο, οι ευρωβουλευτές ζήτησαν περισσότερα αναπτυξιακά και ανθρωπιστικά μέτρα για να ξεπεραστεί η επισιτιστική ανασφάλεια που επιδεινώνεται από το COVID-19 και τον πόλεμο στην Ουκρανία.
«Αν θέλουμε να είμαστε συνεπείς και αποτελεσματικοί, αυτό θα βρίσκεται πραγματικά στο επίκεντρο της απάντησής μας σε αυτή την πρόκληση», δήλωσε ο Stéphane Bijoux, Γάλλος φιλελεύθερος ευρωβουλευτής.
Σύμφωνα με την εισηγήτρια, την Πολωνή συντηρητική ευρωβουλευτή Beata Kempa, 1,7 δισεκατομμύρια άνθρωποι σε 107 χώρες κινδυνεύουν σήμερα από λιμό.
Για το λόγο αυτό, τόνισε ότι η ΕΕ θα πρέπει να εφαρμόσει μια πιο συντονισμένη προσέγγιση ενσωματώνοντας τον ανθρωπιστικό στόχο της διάσωσης ζωών σε κρίσεις με μια πιο μακροπρόθεσμη εστίαση στην πρόληψη όλων των μορφών υποσιτισμού.
Την άποψη αυτή συμμερίστηκαν πολλοί άλλοι ευρωβουλευτές κατά τη διάρκεια συζήτησης στο Στρασβούργο αυτή την εβδομάδα αφιερωμένης στο αυξανόμενο επίπεδο επισιτιστικής ανασφάλειας στον κόσμο.
Ο Επίτροπος της ΕΕ για τη διαχείριση κρίσεων Janez Lenarčič τόνισε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή «έχει κινητοποιήσει χρηματοδότηση έκτακτης ανάγκης ύψους άνω των 620 εκατομμυρίων δολαρίων σε πρόσθετη ανθρωπιστική βοήθεια, πέραν των αρχικών χορηγήσεων, και αυτές έχουν σημαντική συνιστώσα τροφίμων».
Πρόσφατη έκθεση του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ (FAO) διαπίστωσε ότι έως και 828 εκατομμύρια άνθρωποι, ή σχεδόν το 10% του παγκόσμιου πληθυσμού, πλήττονται ήδη από την πείνα το 2021.
Κάλυψη του κενού στα κονδύλια του ΟΗΕ
Οι αριθμοί αυτοί αναμένεται να επιδεινωθούν μόλις καταστούν διαθέσιμα τα στοιχεία από το 2022 λόγω των συνεπειών του πολέμου στην Ουκρανία, ιδίως αν ληφθεί υπόψη ότι οι χώρες της Αφρικής και της Μέσης Ανατολής που βρίσκονται ήδη σε κίνδυνο είναι οι κύριοι εισαγωγείς ρωσικών και ουκρανικών σιτηρών.
Στην εγκεκριμένη έκθεση, οι ευρωβουλευτές υπογράμμισαν ιδιαίτερα την κατάσταση στην Ανατολική Αφρική και τη Μέση Ανατολή, καθώς η στήριξη του ΟΗΕ προς αυτές τις περιοχές υπολειτουργεί σήμερα κατά 99%. Η έκθεση κάλεσε την ΕΕ και τα κράτη μέλη να καλύψουν το χρηματοδοτικό κενό στις ανθρωπιστικές εκκλήσεις του ΟΗΕ για το 2022.
Οι ευρωβουλευτές υπογράμμισαν ότι το ΠΕΠ αναγκάστηκε να μειώσει τις μερίδες για τους πρόσφυγες και άλλους ευάλωτους πληθυσμούς σε όλες αυτές τις περιοχές λόγω της έλλειψης χρηματοδότησης, των αυξημένων τιμών και της μειωμένης προσφοράς προϊόντων στις αγορές – εν μέρει λόγω του πολέμου στην Ουκρανία.
Η έκθεση ζητούσε επίσης από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη να αυξήσουν «τις συνεισφορές στο Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα και για δράσεις που αποσκοπούν στον μετασχηματισμό των επισιτιστικών μας συστημάτων μέσω της στήριξης της ποικιλομορφίας και της ποιότητας της γεωργικής παραγωγής και μεταποίησης στις χώρες εταίρους».
Μην ξεχνάτε την Ουκρανία
Σύμφωνα με τον ευρωβουλευτή Cioloş, το σχέδιο δράσης για τα σιτηρά θα δημιουργήσει «οικονομικές προοπτικές για τους Ουκρανούς αγρότες, διότι πρέπει να πουλήσουν το προϊόν για να μπορέσουν να ξαναρχίσουν την εκστρατεία σποράς για φέτος».
Ενώ επέμεινε στην ανάγκη περαιτέρω συμμετοχής της Επιτροπής για τη διευκόλυνση των εξαγωγών σιτηρών από την Ουκρανία ως ένα από τα κρίσιμα στοιχεία της επισιτιστικής ασφάλειας στον κόσμο, μια άλλη βασική πρόταση του Cioloş ήταν η απλοποιημένη διαδικασία εκτελωνισμού για άλλα αγροδιατροφικά προϊόντα, όπως τα ζώντα ζώα.
«Στην Ουκρανία, οι αγρότες εξακολουθούν να τρέφουν ζώα έτοιμα για σφαγή και εξαγωγή για περισσότερο από δύο-τρεις μήνες. Το κόστος είναι πολύ υψηλό», είπε. Πρόσθεσε ότι οι υγειονομικοί έλεγχοι της ΕΕ για τα προϊόντα κατά τη διαμετακόμιση δεν επιτρέπουν στα ζώα να φτάσουν στην αγορά της Κεντρικής Ασίας εν μέσω του αποκλεισμού των θαλάσσιων λιμένων.
Μια άλλη πρόταση του σχεδίου δράσης είναι η επανεξέταση της σχέσης μεταξύ της βιωσιμότητας και της παραγωγής τροφίμων σύμφωνα με τη Στρατηγική «Από το Αγρόκτημα στο Πιάτο».
«Δεν πρέπει να αφήσουμε τον αντίκτυπο του πολέμου στην Ουκρανία να αλλάξει τη φιλοδοξία μας να αναζητήσουμε τις συνέργειες μεταξύ της ασφάλειας των τροφίμων και της βιωσιμότητας βραχυπρόθεσμα, αλλά και μεσοπρόθεσμα», επισήμανε ο Cioloş. Πρότεινε να εξεταστούν εναλλακτικές προοπτικές για τους αγρότες ώστε να εξασφαλίσουν σταθερό εισόδημα, όπως η καλλιέργεια άνθρακα.